Het Antwerps Straatsyndicaat vzw is een collectief dat opkomt voor de rechten van straatbewoners in Antwerpen. Als burgerinitiatief zullen we de wooncrisis onder de aandacht brengen, zolang dit nodig is. Het Antwerps Straatsyndicaat wil de stem versterken van wie geen (t)huis heeft. Samen zetten we acties op.
We zetten ons in voor verschillende projecten voor een meer toegankelijke stad voor iedereen, inclusief de publieke ruimte. Hiervoor vertrekken we vanuit concrete noden. De nood aan 24/7 toegankelijke lockers, de nood aan openbare toiletten en een beter kijk op diverse woonalternatieven.
Dak- en thuisloosheid zijn steeds meer de trieste uitlopers van de wooncrisis. Onbetaalbare private huurwoningen, een schrijnend tekort aan sociale woningen, jarenlange wachtlijsten … het stereotype beeld van de clochard klopt al lang niet meer. Ook alleenstaande moeders, grote gezinnen of instellingsverlaters worden alsmaar vaker dakloos.
Het niet hebben van een vaste woonplaats zorgt voor permanente onzekerheid en creëert veel stress. Dit leidt niet enkel tot lichamelijke maar ook tot psychische gezondheidsklachten. Je hele hebben en houden moet permanent meegezeuld worden, iets wat je thuisloosheid nog meer zichtbaar maakt. Je spullen worden nat, je mobiliteit verkleint, je documenten raken verloren. De kans op diefstal van het kleine beetje dat je bezit, is reëel. Telkens opnieuw vanaf nul beginnen keert de kans op vooruitgang in je situatie aanzienlijk.
Lockers blijken in Gent, Brussel en Luik een klein antidotum tegen het schrijnend gebrek aan privacy dat dak- en thuisloze mensen ervaren. De uitpandige lockers zorgen ervoor dat mensen minder afhankelijk worden van de openingsuren van inloopcentra en dragen bij tot re-integratie. Mensen kunnen terug, zij het heel minimaal, deel uit gaan maken van de samenleving. Zoals ervaringsdeskundige D. van het Straatsyndicaat stelt: “een locker is een eerste deurtje naar de toekomst”.
In de publieke ruimte van Antwerpen zijn anno 2024 nergens lockers die 24 uur op 24, 7 dagen op 7 beschikbaar zijn. Een locker biedt een vaste plek waar je altijd naar terug kan om je spullen te halen, waar je weinige bezittingen droog en veilig liggen. Een cruciale nood.
Als pilootproject willen we in 2025, verspreid op verschillende locaties in het district Antwerpen lockers installeren en 24/7 aanbieden aan dak- en thuislozen via samenwerking met bestaande buurtwerkingen en dak-en thuislozenorganisaties. Het Antwerps Straatsyndicaat stelt zich op voor de gehele stad, maar legt de focus op een aantal specifieke wijken binnen het district Antwerpen (vooral 2000, 2018, 2060) omdat straatbewoners vooral daar gebruik maken van de publieke ruimte en dit gebruik vooral daar onder druk staat. De locaties die hiervoor het best geschikt zijn zullen we verder vastleggen op basis van een doorgedreven participatief onderzoek.
Het gaat om een pilootproject waarvan we hopen dat dit als voorbeeld verder kan worden uitgebouwd om zich duurzaam tot een vast aanbod in de stad te verankeren. Om de toekomst ervan te verzekeren is het van groot belang draagkracht en draagvlak bij aanvang te verzekeren. Dit betekent dat bij de realisatie grondig moet worden nagedacht over de grootte en diversiteit van het aanbod, de verspreiding ervan over het district, de precieze locatiekeuze, de inrichting en het beheer. Ook participatie met de verschillende partners (straatbewoners, omwonenden, buurtgroepen, hulpverleningsorganisaties) is hierin cruciaal.
Sanitaire stop
Thema is het tekort aan gratis, ten allen tijde en voor iedereen toegankelijk sanitair. Hoe hoog is de nood ? Het gaat om een bewustmakingsactie en het creëren van maatschappelijk draagvlak, participatief, op straat, waarbij straatbewoners, omwonenden en tijdelijke gebruikers van de openbare ruimte met elkaar in contact komen. Het uitgangspunt is dat de openbare ruimte van iedereen is, ook wie er zonder dak woont. Zij moet dus voor iedereen toegankelijk zijn. Sanitaire stop-plaatsen zijn hierin essentieel. Voor iedereen, maar zeker ook voor wie geen eigen toilet heeft. Het Antwerps straatsyndicaat wil de belangen van straatbewoners behartigen via een verbindende sanitaire actie. Ze wil met name het belang van degelijke, permanente en voor iedereen toegankelijke sanitaire stop-plaatsen in de openbare ruimte in de kijker zetten.
Tonny Van Montfoort -memorandum
Naar aanleiding van het overlijden van ervaringsdeskundige Tonny Van Montfoort werden de eerste krijtlijnen uitgeschreven voor een Tonny-memorandum . Daarin zullen verschillende concrete voorstellen worden uitgewerkt die ten goede komen van dak- en thuislozen in samenwerking met een zo breed mogelijke groep actoren.
Via het Tonny Van Montfoort memorandum sensibiliseren we rond
- harm reduction
- verslaving
- gebruikersruimte
- nachtinloop
- recht op waardig sterven : palliatief op straat of in WZC op maat van gebruikers, dak- en thuislozen (met hond)
- mogen zijn wie je bent
- zelfbeslissingsrecht en empowerment
- zelforganisatie: organiseer je zelf !
- toegankelijkheid voor dak- en thuislozen met honden
- dakloosheid
- eenzaamheid
